Komi Zyrians Traditional Culture

PHOTOARCHIVES KOMI CULTURE GRAMMAR VOCABULARY LITERATURE MUSIC THEATRE ETHNOGRAPHY SHOPPING AUDIO CD BOOKSTORE

Photoalbum:  Lidia Loginova and "Zilgan Turun" folk group concert

Lidia LoginovaLidia LoginovaLidia LoginovaLidia Loginova and Zilgan TurunLidia Loginova and Zilgan Turunagenda
Lidia Loginova and Zilgan TurunLidia Loginova and Zilgan TurunLidia Loginova and Zilgan TurunLidia Loginova and Zilgan TurunNatalia TroilinaPeter Shuchalin
Lidia Loginova and Zilgan TurunagendaCongratulationsCongratulationsCongratulationsCongratulations

Lidia Loginova and "Zilgan Turun" folk group concert.  Syktyvkar,  April, 2008.
"Zilgan Turun": Natalia Trailina, Peter Shuchalin, Arcady Isupov.
Downloads: QuickTime Movie 01.mov 29188kb, 02.mov 8344kb, 04.mov 30685kb, 05.mov 7865kb,
07.mov 12634kb, 08.mov 4612kb, 09.mov 11468kb, 10.mov 6106kb, 11.mov 9313kb.

ВОДЗÖ КУТАС ЮРГЫНЫ КОМИ СЬЫЛАНКЫВ

"КОМИ МУ", 2008 вося июнь 19 лун,  Анжелика ЕЛФИМОВА.

Ыджыд лун дырйи эскысьяслы да став мукöд видзöдысьыслы аслыссяма козинöн вöлi "Зильган турунлöн" ыджыд петкöдчöм. Концерт вылö уна локтысь, чайта да, ёнакодь шензисны. Öд Лидия Логиновакöд эз вöвны cылöн йöктысь нывзонъясыс. На пыдди видзöдысь водзö петiсны, позьö шуны, дзик выль йöз.

Выль эськö, но быдöнлöн нимыс бура тöдса коми кыв да сьыланкыв радейтысьлы. Кодi нö оз тöд Абъячойысь Россияса да Коми Республикаса заслуженнöй уджалысь Пётр Шучалинöс, тайö том молодечсö, кодлöн сьыланъясыс уна во нин юргöны миян парма–ю весьтын да гажöдöны татчöс вайтырöс? Кодi нö оз тöд Керчомъяысь Наталья Траилинаöс, кодлöн мыла гöлöстöг эз на, буракö, кольлы ни öти "Василей"? Кодi нö оз тöд Коми Раcпубликаса заслуженнöй уджалысь Аркадий Исуповöс, кодлöн гудбöкыс киас быттьö ловъя, кизьясыс асьныс чунь улад вöзйысьöны. Да и Ольга Первушина, кодi öнi босьтчиc веcькöдлыны котырнас, чайта да, быдöнлы жö нин тöдса. Республикаын, кöнкö, ни öти сиктгрезд эз коль, кытчö эськö Ольга Васильевна эз волы вузавны Коми небöг лэдзанiнлысь петасъяссö.

Тадзи, сизим во да джын бöрти, Лидия Логинова эз повзьы да вуж выйöныс вежис ассьыс котырсö. Ас кындзиыс талун "Зильган турунын" важ котырсьыс колис сöмын звукорежиссёр Сергей Алиев.

Мыйла тадзи колiс вöчны? Мый, позьö кö шуны, йöткыштiс татшöм воськов вылас? Да и мыйла тшукысь öнi, кор котырыс пыр паськыдджика и паськыдджика нималö, позьö шуны, Му шар пасьталаыс нин?

Тайö да мукöд юалöмöн ме мöдöдчи "Зильган турун" ордö. Сiйö öнi пырö республикаса финн–йöгра шöрин борд улö, кодi и вичмöдыштöма котырыслы кык ичöтик жыр. Öтарас — костюмъяс да ворсанторъяс, мöдас — диван–улöс вылын асьныс котырсаяс. Дзескыд, дерт, но бур сьöлöмнад тöран, весиг гöсьтъяслы, кодъяс татысь гежöда петавлöны, местаыс пыр ем.

И со ми пукалам да варовитам ичöтик пызан сайын.

— Йöктысь зонъясыд миянын, кыдзи ачыд аддзан, оз вужъясьны. Öти волiс да бöр мунiс ыджыдджык нажöтка корсьны. Мöд волiс, и бара жö регыд сылы дышöдiс татшöм удждон вылад кокнас печласьнытö. Коли ме сöмын аслам нывъяскöд. Дерт, позис и водзö тадзи жö петкöдчыны, да кутшöм нö тайö мич — ме сьыла, а мышкын нывъяс тривкйысьöны. Видзöдысьтö татшöмторнад он ышöд, — висьтасьö Лидия Петровна. — Со и мöвпыштiм "öтлаасьны" Пётр Васильевичкöд, кодкöд ми нэмöвöйся тöдсаяс нин. Льöм дзоридзöн баситöм юрсиа тайö зонмыс став томсö на ордъяс сцена вылад.

— Ме, дерт, унатор на верма вöчны сцена вылад, да окота, мед томджык ёрт вöлi дiнын, кодкöд эськö позис дас пöв бурджыка петкöдчыны, — пырöдчö сёрниö "льöм дзоридзöн баситöм юрсиа зонмыд". — Збыль, зонъяснад öнi пöгиб лоис. Йöктыны ли сьывны окотитысьыд быттьö и эм. Но мыйöн сiйö видлас татшöм уджтö да гöгöрвоас, мый тадэи ковмас сылы ноксьыны во кызь кымын, сэсся тöдмалас, мыйта таысь сылы кутасны мынтыны, и став окотитöмыс тöлалö. А öд кад нин мöвпыштлыны асьтö вежысь йылысь.

Пётр Васильешичöс Лидия Петровна "коралöма" ас дорас дас во чöж. Со пö, вöлисти, убöлитiс жö локнысö.

— Наташалы кык во сайын, искусствояс училище помалöм бöртиыс, шулi жö, мед ме дорö локтас, — водзö висьталö "Зильган турунлöн"  "мамыс" аслас "кагукъяс" йылысь. — Но сiйö сэки мöвпалiс водзö велöдчöм, а эз мекöд уджалöм йылысь. Аркадий Юрьевич тшöтш жö менам важся ёрт. Унаысь сыкöд öтвылысь петкöдчылiм концертъяс вылын. Кор лоис позянлун, тшöтш жö сiйöс ас борд улö шымыртi. Ольга Васильевнакöд тöдмасьлiм 2005 воын, Печора ю кузя кывтiгöн, ми cэтчöc войтырлы концертъяс петкöдлiм, а Ольга Васильевна небöгъяс вузавлiс. Сiйö сэки уджалiс Коми небöг лэдзанiнын на. Сэсся издательствоыд киссис, уджыс эз ло да, ме и кори сiйöс ас дорö. Чайта да, эг сорсьы.

Татшöм котырöн и петкöдчим медводдзаысь йöз водзас Ыджыд лунö. Видзöдысьяслöн аттьöалöм да ошкöм серти позьö шуны, мый медводдза "пöжасным" артмис.

— Гашкö, эз ставыс сiдзи, кыдзи эськö кöcйим, — содтö Пётр Васильевич. — Но öд та вылö и эм петкöдчöмыс, мед водзö вылö нöшта на ставсö бурджыка дасьтыны. А миян та дыранад сцена вылын петкöдланторйыс сы мында нин чукöрмис, мый позьö кык воöн лöсьöдны куим–ö–нёль выль уджтас.

Дерт, эг коль юавтöг Пётр Васильевичöс, кыдзи сiйö та мында во бöрти убöлитiс кольны ассьыс сиктсö, культура керкасö, "Майбыръяссö":

— Кодкö, гашкö, чайтö, мый ыджыд удждон вылö ырыштчи да. Культураад нö, сиктса сiйö кöть карса, кутшöм ыджыд сьöм вермас лоны, мöвпыштлыны кö. Керка ассьым эз жö мойви лэптыны.

Мудзи сэсся ас мыш вылын тайö нопсö кыскыны. Пыр öд öтнам вöлi став пыддиыс, кöть эськö штат сертиыс йöзкостса котырö колiс куим морт. И тадзи дас вит во чöж. Дерт, велалöмтö сьöкыд öти здукöн нетшыштны пытшкöссьыд. Но Лида дорын öнi меным лöсяланаджык. Ми öд сыкöд пöшти дзик öткодьöсь. И арлыднаным, и видзöдласнаным. Миянлы öнi тэрмасьны некытчö. Сьылыштам öтвылысь, бöрдыштам, сералыштам, шмонитыштам.

— Выльлаö вуджнытö быдонлы сьöкыд, — отсалö Пётр Васильевичлы Лидия Логинова. — Но, гашкö, неуна кокниджык Пётр Васильевичлы сы вöсна, мый уджыс абу выль. Ми сыкöд коркö и öтув программа дасьтылiм. Сэсся кор вöлi кытчöкö мöдöдчам, шуам, Эстонияö, Финляндияö, Австрияö либö миян сикт—каръясö, век вöлi чукöстам Пётр Васильевичöс, мед сiйö вöзйысьлас удж вывсьыс да миянкöд тшöтш ветлас. И тайö дас вонас, позьö шуны, пыр öтлаын вöлiм. А öнi со дзикöдз "öтувтчим" öти ним улö.

Кодi тайö кык "кодзувсьыc" ыджыдалö выль петкöдчöмсö дасьтiгöн, кодлöн помшуöмыс вынаджык? Тайö юалöм вылас Пётр Васильевич вочавидзис тадзи:

— Ми ставöн пуксям öти пызан сайö. Кисьталам тшай. Сэсся быдöн пызан шöрас заводитö "шыблавны" ассьыс мöвпсö. Быттьö бипур öзтам. И тадзи, видзöдан да, и артмö выль программаыс. Дерт, вензьытöг оз позь. Миян нёльнан мортыс, кодi сцена вылас петалö, быдöн аслыспöлöсöсь, некодкöд öткодявны позьтöмöсь. Быдöнлöн аслас творческий видзöдлас. Гашкö, та вöсна и лöсьыд татшöм котырыдкöд уджавны. Кор оз сöмын öти морт вöзйы, а мöдъясыс сöглас сетöны ли оэ, а ставныс "пуöны" уджнас. И арлыд да ним вылö ог видзöдöй. Со кöть Наташалысь юалöй.

Сэк костi миян дорö сибöдчис тшöтш и Наташа Траилина.

— Татчö локтöдз ме уджалыштi школаын. Но сьöлöм вылö татшöм зiльöмыд эз во. И кор Лидия Петровна корис ас дорас, окотапырысь локтi. Татшöм йöзыдкöд майбыр уджавнытö. Быдöн зiльö аслаc тöдöмлуннаc, сямнас юксьыштны, мыйöкö велöдны. Пётр Васильевич эськö ёна кöсйö, мед ме кутшöмкö ворсантор тшöтш киö босьтi, сiйö öд ачыс быдсяманас кужö ворсны. Но меным мыйлакö абу на окота. Гудöкöн ворсны быдса во велöдiсны, а сiйö сiдзи меным ээ и мусмы. Ме эськö сцена вылад тшöкыдджыка йöктi. Йöктынысо ок ёна радейта.

Сэсся танi менö пыдди пуктöны ставныс, кывзöны менсьым вöзйöмъясöс, некод оэ вомав, ичöт на пö, быдмышт. Отсалö и сiйö, мый ме нöшта велöдча Санкт–Петербургса культура да искусствояс университетын. Таво со помалi медводдза курс. Таысь кындзи веськöдла "Тулыс" йöзкостса сьылан котырöн. Öти кывйöн кö, быд боксянь зiля сöвмыны, босьтны ставсö, мый сетö олöмыс, медым лоны Лидия Петровна кодь жö нималанаöн.

Ольга Васильевна, кыдзи веськöдлысь, творческöй йöз сёрниö эз пырöдчы, пыр мыйкö гижасис орчча пызан саяс. Сiйö кöть и роч ("Зильган турунлöн" воддза веськöдлысьыс роч жö вöлi, мыйлакö тай сiдзи со артмö), коми сьыланкывтö аминь ёна радейтö. Паныдасьлiгъясöн ме шмонитöмöн юавла Ольга Васильевналысь, но кыдзи мый, мися, пукавсьö веськöдлан креслöад? А сiйö меным сiдз жö шмонитöмöн вочавидзö: "Ме абу веськöдлысь, ме — завхоз". Тайö аньыс, тöда, некор нинöм вылö оз понды норасьны, кöть кутшöм сьöкыд сьöлöм–лов вылас. Нюмдыштас, кинас шеныштас, ковмас кö, сöтнитас и бара водзö котöртас. И öнi тшöтш жö быттьö и босьтчылас сьöкыдлунъяс йывсьыс висьталыштны, а видзöдан да, бара на вашъялö.

— Дерт, меным танi воддза удж сертиыс ставыс мöд пöлöс. Но отсалö сiйö, мый и водзтi ме мукöд йöзыскöд вöлi тöдса, код дорö и öнi колö шыöдчывлыны. Сöмын тай ёнджыка колö корысявнытö. Мöвпыс тырмымöн, да позянлуныс абу. Со, шуам, миян дасьöсь нин диск вылö сьыланкывъяс, сёрнитчылi нин найöс йöзöдöм кузя, но сьöмыс некысь эз вичмы. Сiдзжö дасьöсь вöлi ветлыны концертьясöн сикт–грездъясö, да бара жö нинöм вылö. Слабог, сюри сьöмтор вурны выль костюмъяс, кöть нин тайö сьöлöмнымöс бурмöдыштö.

Зэв эськö окота, мед миян асланым вöлi машина да бензин. Мед некодлысь дзайгытöг вермим петавны туйö. Йöзыс öд быдлаын виччысьöны котырнымöс. И налы сьöкыд гöгöрвоны, мыйла ми на дорö ог волöй.

Окота, мед удждонным лöсялiс сiйö уджыслы, мый ми вöчам. Аслам нажöтка йылысь эськö ог нин лысьт некодлы висьтавнысö, мед эз серавны. Но со миянлы öнi колö эськö сьылысь–йöктысь–ворсысь том зон, а мыйöн ми сiйöс ас дорö локнысö ышöдам, мыйöн сiйöс пондам танi кутнысö? Майшасьöмыд, кыдзи ачыд аддзан, юр выв тыр. Сöмын тай век бурас лачаöн олам. Миян артистьяс, кытчöдз вынныс тырмас, оз кольны, оз эновтны видзöдысьяснысö, а сiдзкö, и водзö кутас юргыны коми сьыланкыв.

Анжелика ЕЛФИМОВА.

*   *   *

Domains $7.49 - Why Pay More?GoDaddy - World's #1 Domain Registrar